Kort antwoord: Veel vrouwen merken in de overgang dat ze meer zweten, vooral door opvliegers en nachtzweten. Meer zweet geeft bacteriën op de huid meer kans om geur te maken. Daarnaast speelt mogelijk nonenal mee, een geurstof uit huidvet die met de leeftijd toeneemt. Ademende kleding, dagelijks wassen en vaak verschonen helpen. Merk je een plotselinge of sterke verandering, ga dan naar je huisarts.
Lichaamsgeur in de overgang is geen onderwerp waar je makkelijk over begint. Misschien ruikt je nachthemd 's ochtends anders dan vroeger, of heb je het gevoel dat een blouse sneller fris moet. In dit artikel lees je waarom lichaamsgeur bij oudere vrouwen kan veranderen en wat je er in het dagelijks leven aan kunt doen. Het gaat hier om comfort en verzorging; medische vragen horen bij je huisarts.
Waarom kan lichaamsgeur veranderen in de overgang?
De overgang zijn de jaren rond je laatste menstruatie. Volgens Thuisarts begint die meestal tussen je 40e en 60e, en ligt de laatste menstruatie gemiddeld rond je 51e. In die periode verandert er veel in je lichaam. Voor je geur zijn vooral drie dingen van belang.
1. Opvliegers en nachtzweten
Volgens Thuisarts krijgen ongeveer 8 van de 10 vrouwen opvliegers: je wordt plotseling heel warm, je gezicht en hals kunnen rood worden en je kunt flink gaan zweten. Dat kan ook 's nachts gebeuren. Een opvlieger duurt meestal een paar minuten, en de periode met opvliegers duurt meestal 3 tot 7 jaar (Thuisarts: opvliegers).
Meer zweten betekent niet automatisch meer geur. Vers zweet ruik je nauwelijks. Pas als bacteriën op je huid het zweet afbreken, ontstaan stoffen die je wel ruikt (Thuisarts). Blijft zweet lang in je kleding of beddengoed zitten, dan krijgen die bacteriën daar meer tijd voor.
2. Nonenal: een van de factoren
Met de jaren verandert ook het vetlaagje op je huid. Japanse onderzoekers vonden in 2001 dat daarbij een geurstof kan ontstaan: 2-nonenal, met een vettige, grasachtige geur. Ze vonden die stof alleen bij deelnemers van 40 jaar en ouder (Haze e.a., 2001, Journal of Investigative Dermatology). Een latere Japanse meetstudie zag dat er met de leeftijd meer nonenal uit de huid van de nek kwam, bij vrouwen net zo goed als bij mannen (Kimura e.a., 2016, Journal of Chromatography B).
Nonenal is dus geen typisch overgangsverschijnsel, maar het valt vaak in dezelfde levensfase. Wil je precies weten hoe het ontstaat, lees dan wat is nonenal?
3. Andere dingen die meespelen
De Britse gezondheidsdienst NHS noemt hormonale veranderingen als een van de dingen die lichaamsgeur kunnen versterken, naast warmte, beweging, overgewicht, sommige aandoeningen en sommige medicijnen. Ook sterk gekruid eten en alcohol kunnen meespelen.
Eerlijk is eerlijk: er is weinig onderzoek dat specifiek naar lichaamsgeur in de overgang kijkt. Toen we in PubMed zochten, vonden we geen studie die dit goed in kaart brengt. Wat hier staat, combineert dus wat bekend is over zweten, huidvet en ouder worden.
Lichaamsgeur bij oudere vrouwen: wat kun je zelf doen?
Je hoeft niet alles tegelijk te doen. Kies wat bij jouw situatie past.
| Situatie | Wat helpt |
|---|---|
| Opvliegers overdag | Een paar dunne laagjes van katoen, zijde of wol, zodat je makkelijk iets uittrekt en zweet kan verdampen |
| Nachtzweten | Katoenen lakens en een wollen deken, een schoon nachthemd klaarleggen, beddengoed vaker wassen |
| Geur uit huidvet | Dagelijks wassen met zeep, met aandacht voor nek, achter de oren, borst en rug |
| Oksels en liezen | Goed wassen en afdrogen; een antitranspirant met aluminiumzouten kan helpen tegen zweet |
| Kleding | Natuurlijke stoffen, niet te strak, na een zweterige dag meteen in de was |
Een eenvoudige dagroutine
- Was je elke dag met water en zeep. Zeep helpt de vettige laag weg te wassen die de geur vasthoudt. Neem de tijd voor de nek, de plek onder je borsten, je rug en achter je oren.
- Droog je goed af, vooral in huidplooien.
- Kies ademende kleding. Thuisarts raadt bij opvliegers kleding van katoen, zijde of wol aan, omdat zweet daar makkelijk in trekt en kan verdampen. De NHS raadt strakke kleding van kunststof af.
- Houd een frisse set bij de hand. Een extra hemdje of blouse in je tas of op je werk geeft rust.
- Verschoon je beddengoed vaker, en vooral je kussensloop. Lucht je slaapkamer elke ochtend.
- Kijk naar triggers. Volgens Thuisarts kan minder alcohol zorgen voor minder opvliegers, vooral voor minder nachtzweten. Ook van warme dranken en gekruid eten kun je het opeens warm krijgen. Merk je dat bij jezelf, laat ze dan staan.
Gebruik je een zeep met kaki-extract, of overweeg je dat? Lees dan eerst wat er wel en niet bekend is in werkt kaki zeep? Tips om geur uit nachtkleding, lakens en matras te krijgen, vind je in ouderdomsgeur uit kleding en huis.
Tip: Je neus went aan je eigen geur. Slaap een paar nachten op een schone kussensloop en ruik er dan aan. Zo merk je beter of je routine verschil maakt.
Wanneer naar de huisarts?
Lichaamsgeur in de overgang is meestal onschuldig. Maak toch een afspraak als:
- je geur plotseling of sterk verandert;
- je sinds kort heel veel zweet over je hele lichaam, of 's nachts heel veel zweet zonder duidelijke oorzaak zoals warmte, griep of opvliegers;
- je naast het zweten andere klachten krijgt;
- je veel last hebt van opvliegers of nachtzweten, bijvoorbeeld omdat je er slecht door slaapt;
- je overgangsklachten hebt terwijl je jonger bent dan 40.
Je huisarts kan met je kijken of er een andere oorzaak is en wat er voor jou mogelijk is.
Veelgestelde vragen
Is het normaal dat je in de overgang anders ruikt?
Ja, dat komt voor. Veel vrouwen zweten meer door opvliegers, en ook het vetlaagje van je huid verandert met de jaren. Je hoeft je er niet voor te schamen.
Gaat het vanzelf weer over?
Opvliegers zijn er meestal 3 tot 7 jaar en worden daarna minder. Veranderingen in huidvet horen bij ouder worden. Een vaste verzorgingsroutine blijft daarom handig, ook na de overgang.
Helpt een deodorant?
Een antitranspirant met aluminiumzouten kan helpen tegen zweet in de oksels. Geur uit huidvet komt ook van andere plekken, zoals de nek en de rug. Daar helpt wassen met zeep meer.
Welke stof kan ik het beste dragen?
Katoen, zijde en wol. Zweet trekt daar makkelijk in en kan verdampen. Kies ook in bed voor katoenen lakens.